پي كني

اصولاً پي كني به دو دليل انجام مي‌شود:

1)دسترسي به زمين بكر

با توجه به اينكه كليه بار ساختمان بوسيله ديوارها يا ستون‌ها به زمين منتقل‌ مي شود در نتيجه ساختمان بايد روي زميني كه قابل اعتماد بوده و قابليت تحمل بار ساختمان را داشته باشد بنا گردد براي دسترسي به چنين زميني ناچار به ايجاد پي براي ساختمان مي‌باشيم.

2)براي محافظت پايه ساختمان

براي محافظت پايه ساختمان و جلوگيري از تأثير عوامل جوي در پايه ساختمان بايد پي‌سازي نماييم در اينصورت حتي در بهترين زمينها نيز بايد حداقل پي‌هايي به عمق 40 تا 50 سانتي متر حفر كنيم.
عرض و طول و عمق پي‌ها كاملاً بستگي به وزن ساختمان و قدرت تحمل خاك محل ساختمان دارد درساختمانهاي بزرگ قبل از شروع كار به وسيله آزمايشات مكانيك خاك قدرت مجاز تحملي زمين را تعيين نموده و از روي آن مهندس محاسب ابعاد پي را تعيين مي‌نمايد و در ساختمانهاي كوچك بايد از مقاومت زمين در مقابل بار ساختمان مطمئن شويم.اغلب مواقع قدرت تحمل زمين براي ساختمان هاي كوچك با مشاهده خاك پي و ديدن طبقات آن و طرز قرار گرفتن دانه‌ها بر روي يكديگر و يا با ضربه زدن به وسيله كلنگ به محل پي قابل تشخيص است.

شمع كوبي
در زمينهائي كه خيلي سست بوده و به هيچ وجه قدرت تحمل بار ساختمان را نداشته باشند مانند خاك هاي و يا زمينهاي ماسه‌اي و يا در محل هاي كه زمين بكر در عمق‌هاي زياد قرار داشته و برداشتن كليه خاك هاي سطحي مقرون به صرفه نباشد ازطريق شمع‌كوبي بار ساختمان را به زمين بكر منتقل مي‌شود.به اين طريق كه در امتداد پي‌هاي ساختمان يعني در طول ديوارهاي اصلي كه باربر مي‌باشند با فاصله‌هاي معين چاه حفر مي‌نمايند و اين حفاري تا زمين بكر و محكم ادامه مي‌دهند سپس اين چاه را با بتن و يا شفته پر مي‌كنند بعد از پر كردن اين چاه ها روي آنرا بوسيله طاق هاي آجري و يا سنگي و يا بتوني به هم مربوط نموده و بعد روي آنرا ديوار چيني مي‌نمائيم با وجود اينكه چنين فرض مي‌شود كه كليه بارهاي وارده بر اين شمع كوبي محوري مي‌باشد ولي براي تحمل نيروي برشي و لنگر خمشي احتمالي بهتر است در هر چاه 8 تا 10 عدد ميلگرد آجدار كه قطر آن بوسيله محاسبه بدست مي‌آيد و نبايد از ميلگرد نمره 10 كمتر باشد قرار داد و آنها را به وسيله ميلگردهاي عرضي دور پيچ شده به يكديگر متصل نمود.

ساختمان فلزي

ساختمان فلزي ساختماني است كه ستون ها و تيرهاي اصلي آن از پروفيل‌هاي مختلف فلزي بوده و بار سقف هاي و ديوارها و جدا كننده‌ها بوسيله تيرهاي اصلي به ستون منتقل شده به وسيله ستون ها به زمين منتقل گردد.

مزايا و معايب

اجرا اين نوع ساختمانها خيلي سريع پيشرفت مي‌نمايد در صورتي كه براي ساختن نوع بتني يا آجري زمان بيشتري لازم است. ستون ها و قطعات باربر ساختمان‌هاي فلزي فضاي كمتري را اشغا ل مي‌نمايد و اين خود باعث بوجود آمدن سطح مفيد زيادتر در ساختمان هاي فلزي مي‌گردد. در صورتي كه براي ساختمان هاي بتني مرتفع ناچار به ايجاد ستون ها و ديوارهاي قطور مي‌باشيم.
ساخت قطعات ساختمان هاي فلزي در خارج از محوطه كارگاه ممكن بوده و اين خود از لحاظ دقت كار و كيفيت بهتر قطعات و همچنين از لحاظ اقتصادي به صرفه مي‌باشد. ساختن ساختمان هاي فلزي كمتر تابع آب و هوا و عوامل جوي مي باشد در صورتي كه ادامه كار ساختمان هاي بتني در هواي زير4 درجه سانتي گراد ممنوع است .امكان تقويت ساختمان بعد از اتمام كار از مزاياي ساختمان فلزي است.

پي‌سازي در ساختمانهاي فلزي
در ساختمانهاي فلزي بيشتر از پي هاي منفرد استفاده مي‌نمايند و در زمينهاي سست و ساختمانهاي بسيار سنگين از پي‌هاي سراسري هم استفاده مي‌كنند پي‌هاي منفرد براي ساختمانهايي كه بار آن به طور متمركز به زمين منقتل مي‌شود ساخته مي‌گردد مانند ساختمانهاي فلزي و يا بتني.

زمين مناسب

زميني براي پي سازي مناسب است كه قدرت مجاز آن تاب و تحمل وزن ساختمان را داشته باشد در هر حال در موقع پي‌سازي بايد سطح زير پي كاملاً صاف و تقريباً تراز بوده و عاري از خاشاك و يا هر نوع عوامل خارجي باشد و بايد پي‌سازي مستقيماً از روي خاك انجام شود.

بتن مگر بتن 
مگر كه به آن بتن لاغر يا بتن كم سيمان هم مي‌گويند اولين قشر پي‌سازي در پي‌هاي منفرد مي‌باشد مقدار سيمان در بتن مگر در حدود 100 الي 150 كيلوگرم در متر مكعب است در پي‌ها بتن مگر به دو دليل مورد استفاده قرار مي‌گيرد:

براي جلوگيري از تماس مستقيم بتن اصلي پي با خاكبراي رگلاژ كف پي و ايجاد سطحصاف براي ادمه پي سازي ضخامت بتن مگر در حدود 10 سانتي‌متر مي‌باشد و معمولاً قالب‌بندي از روي بتن مگر شروع مي‌شود.

ميلگردهاي كف پي

اصولاً بتن در مقابل نيروهاي كشتي ضعيف بوده و در ناحيه كششي در آن ترك ايجاد مي‌شود لذا براي جلوگيري از ترك خوردگي بتن در محل تار‌هاي كشتي ميله‌گردهاي فولادي قرار مي‌دهند. تارهاي كشتي در پي‌ها در كف پي بوده و ميلگردها را در دو جهت به صورت شبكه (در حدود 5 سانتي‌متر بالاتر از بتن مگر) قرار مي‌دهند. اين كارمعمولا بوسيله قطعات كوچك سنگ يا لقمه هاي بتني انجام مي گردد.بطوريكه در هنگام بتن‌ريزي اين شبكه در بتن غرق شود و يا مي‌توان ابتدا در حدود 5 سانتي‌متر كف پي بتن ريخت و بعد اين آرماتورها را روي آن قرار داده و بتن را تا ضخامت تعيين شده در نقشه ادامه داد بايد سر كليه آرماتورها به صورت چنگك خم شده و يا به صورت گونيا برگردانيده شود.
بايد توجه شود كه هيچ وقت ميله‌گردهايي كه در داخل بتن قرار مي‌گيرد نبايد رنگ‌آميزي شده و يا به روغنو مواد آلي آغشته گردد كه در اين صورت رنگ روي ميله‌‌گرد مانع چسبيدن بتن و فولاد به يكديگر مي‌گردد. فاصله ميله‌گردها بايد يكنواخت باشد به طوري كه بزرگترين دانه بتن به راحتي از داخل آن رد بشود. بايد بتن پي يا ستون و يا دال بتني كاملاً يكپارچه وتوپرو متراكم بوده و در آن حفره‌هاي خالي وجود نداشته باشد. براي اين كار اغلب از ويبراتور استفاده مي‌نمايند بايد توجه داشت كه اگر بتني را بيش از حد لازم ويبره نمائيم دانه‌بندي بتن از هم مي‌پاشد و باعث غير يكنواختي و ضعف قطعه بتني مي‌گردد. بهتر است در صورت امكان همزمان با بتن‌ريزي با نواختن ضربه‌هاي ملايم به پشت قالب بتن را ويبره نمائيم.در بعضي از ساختمان ها قالب را با تيغه‌هاي آجري درست مي‌كنند قالبهاي آجري از لحاظ سرعت كار و اقتصادي مقرون به صرفه مي‌باشد ولي به علت آنكه آجر آب بتن مجاور خود را به سرعت مكيده و آن را خشك كرده و مانع فعل و انفعال شيميايي تدريجي آن گشته و در نتيجه بتن مجاور قالب به استقامت دلخواه نمي رسد بايد روي آجر را با ورقهاي پلاستيكي پوشانيد تا آجر مستقيماً در تماس نباشد.
بايد توجه داشت بتني كه استفاده مي‌شود داراي دانه‌بندي شن و ماسه خوب و پيوسته استفاده شود ودر طرح اختلاط آن بايد به شرايط آب و هوايي دقت كافي داشت. آبي كه در بتن استفاده مي شود بايد پاك و زلال بوده و فاقد عناصر تركيب شونده با سيمان و دانه‌هاي تشكيل دهنده بتن باشد.

ادامه